wat zijn blue zones
Blauwe Zones

Wat zijn Blue Zones?

Blue Zones: regio’s waar men beter en langer leeft

De gemiddelde levensverwachting van Nederlanders is 81 jaar (cbs.nl). De levensverwachting van mannen en vrouwen is in ons land flink gegroeid de afgelopen decennia. We zijn een welvarend land en hebben toegang tot goede gezondheidszorg. Toch is deze levensverwachting een stuk lager dan in een aantal bijzondere gebieden op aarde. Gebieden waar de gemiddelde levensverwachting het hoogste is op aarde, en waar het grootste aantal honderdjarigen woont. Dit noemen we Blue Zones, of blauwe zones.

Deze blauwe zones zijn geïdentificeerd door twee demografen: Gianni Pes en Michel Poulain. Ook de journalist Dan Buettner heeft een groot aandeel gehad in het wereldwijd kenbaar maken van de Blue Zones. In zijn bestseller The Secrets Of Long Life en het boek The Blue Zones.

Wat zijn de blauwe zones?

Wereldwijd zijn er 5 Blue Zones. Twee in Europa, één in Azië, één in Centraal Amerika en één in Noord Amerika. Vier van de vijf Blue Zones zijn eilanden.

  • Sardinië. In de regio Oglastria op Sardinië is de levensverwachting van mannen bovengemiddeld hoog. Ze leven in bergachtige gebieden en verbouwen hun eigen voedsel en rode wijn.
  • Okinawa. Op het Okinawa eiland in Japan leven de vrouwen bijzonder lang. Kenmerkend voor deze blauwe zone is het plantaardige (soya) dieet en de beoefening van tai chi.
  • Nicoya. De bewoners van dit schiereiland in Costa Rica hebben allen een levensdoel: plan de vida.
  • Loma Linda. De Loma Linda leefgemeenschap in California, Amerika, is een blauwe zone waar religie en een hechte gemeenschap essentieel zijn.
  • Icaria. Op dit Griekse eiland heerst het Mediterrane dieet: rijk in olijfolie, rode wijn en zelf-verbouwde groenten.
Kaart van de vijf blauwe zones. (bron: W.E.F.)

Sardinië, Italië

De regio Barbagia op het Italiaanse eiland Sardinië ligt vrij afgelegen. Er wonen hier per 10.000 bewoners veel meer gezonde honderdjarigen dan elders. Een groot gedeelte van de fitte ouderen is boer of herder en zijn veel in de buitenlucht. Familie woont doorgaans bij elkaar in grote huizen. Sardinië kent geen cultuur van bejaardentehuizen.

Loma Linda, California

Loma Linda is een leefgemeenschap in het zuiden van California. Hier wonen 9000 leden van de 7e dag Adventists. De gemeenschapszin en het geloof zijn sterk ontwikkeld in deze Blue Zone.

Okinawa Eiland, Japan

De vrouwen van de Okinawa archipel in het zuidwesten van Japan hebben maar liefst drie keer meer kans om de honderd te halen dan bijvoorbeeld Amerikanen. De meeste inwoners van Okinawa hebben hun eigen groentetuin waardoor ze gezonde voeding binnenkrijgen en dagelijkse fysieke inspanning verrichten. Levensdoelen zijn hier ook belangrijk. Onlangs is het boek Ikigai uitgekomen, waarin onderzocht wordt hoe het komt dat deze Japanners meer levensgeluk hebben.

Nicoya, Costa Rica

Het Nicoya schiereiland aan de westkust van Costa Rica is ook een Blue Zone. Het schiereiland is dichtbebost met jungle en is daardoor lastig te bereiken. Daardoor heeft er zich een hechte gemeenschap ontwikkeld. Deze Costa Ricanen horen tot de meest tevreden en positieve mensen ter wereld.

Icaria, Griekenland

Dit eiland in het oosten van de Egeïsche zee is een waar paradijs. De locals van deze blauwe zone zijn actief in het onderhouden van hun moestuin, het bezoeken van buren en dorpsgenoten en zich inzetten voor de gemeenschap. De eilandbewoners eten veel groenten, vis en drinken graag een glas rode wijn.

Wat is er speciaal aan Blue Zones?

De inwoners van deze blauwe zones hebben allemaal iets gemeen: hun levensstijl. Een levensstijl die bijdraagt aan lang en gezond leven. Dan Buettner heeft in zijn boek The Blue Zones 9 gemeenschappelijke karakteristieken geïdentificeerd:

  • Regelmatige rustige fysieke activiteit, gedurende heel het leven
  • Eten met weinig calorieën
  • Een bijna-vegetarisch eetpatroon met veel fruit en groente
  • Gematigde consumptie van alcohol (een dagelijks glas rode wijn)
  • Een doel in het leven (ook wel Ikigai of Plan de Vida)
  • Weinig stress
  • Deelname in spiritualiteit of religie
  • De familie staat centraal in het leven
  • Sterke sociale interactie en een gevoel van community

Regelmatige rustige fysieke activiteit, gedurende heel het leven

Een kenmerk van de levensstijl in de blauwe zones is regelmatige beweging. Niet per sé sport, maar juist gematigde activiteit zoals tuinieren, wandelen, fietsen of eten bereiden. De ‘westerse’ levensstijl van veel stilzitten en twee keer per week je uitleven in de sportschool, is totaal anders dan hoe er in de Blue Zones geleefd wordt. De meeste Blue Zones zijn in bergachtige gebieden. De locals beklimmen geregeld trappen en heuvelachtige paden om hun dagelijkse boodschappen te doen.

Interessant detail: De vrouwen van Okinawa, Japan, hebben de gewoonte om niet op een stoel te zitten maar op de grond. Dit dwingt hen ertoe om zich in te spannen elke keer dat ze gaan zitten en weer gaan opstaan. Wel tientallen keren per dag!

Eten met weinig calorieën

Voeding is een ontzettend belangrijk element in de levensstijl in de blauwe zones. Wat alle Blue Zones gemeen hebben: 95% van hun voedsel inname bestaat uit planten zoals groenten, fruit en peulvruchten. Er is een beperkte inname van ‘verpakt’ of ‘bewerkt’ voedsel. Ook is er geen eetcultuur van overvloed en binge-eating, maar juist een een eetcultuur van gematigdheid en het bewust genieten van je maaltijd.

Een bijna-vegetarisch eetpatroon met veel fruit en groente

Alhoewel de Blue Zone inwoners niet strict vegetarisch zijn, eten ze gemiddeld maar vijf keer per maand vlees. (bron) In plaats daarvan kenmerkt het dieet in de blauwe zones zich als volgt: veel groenten, fruit, peulvruchten, volkoren, vis en noten.

Gematigde consumptie van alcohol

Inwoners uit blauwe zones houden wel van een glaasje. En dat is vrij letterlijk: één glaasje. Het zijn geen stevige binge drinkers, maar hebben een ritme waarbij een glas alcohol normaal is. Welke drank is dan populair in de Blue Zones? Rode wijn wordt vaak genoemd. Dit zou te maken kunnen hebben met de antioxidanten die in de druiven zitten.

Een doel in het leven

Mensen in de blauwe zones hebben een doel in het leven. In het Japanse Okinawa noemen ze het ‘Ikigai’ en in Costa Rica ‘Plan de Vida’. Doelen zo simpel als: twee keer per week vis vangen voor de hele familie of het zien opgroeien van je achterkleinkind. Mensen in Blue Zones hebben iets om voor op te staan in de ochtend. En blijkbaar is dit belangrijk voor je wellbeing. Het concept van Ikigai wordt in verband gebracht met een lagere sterfkans, waarschijnlijk door psychologische gezondheid.

Weinig stress

Iets wat in onze huidige maatschappij zó overheersend aanwezig is, maar wat in de Blue Zones op een laag pitje staat: Stress. Sereniteit en onthaasten, dat is waar de inwoners van de blauwe zones goed in zijn. Dit uit zich in lange wandelingen in de natuur, tijd doorbrengen met de familie en bidden.

Deelname in spiritualiteit of religie

Blauwe Zones zijn doorgaans religieuze of spirituele gemeenschappen. De gezonde honderdjarigen die geïnterviewd werden door Buettner gaven aan dat het praktiseren van religie of spiritualiteit in een hechte gemeenschap zeer belangrijk voor hen was. De sociale support die geassocieerd wordt met religie leidt in de Blue Zones tot geluk en zingeving.

De familie staat centraal in het leven

In de gebieden waar mensen het langste leven, speelt familie een grote rol. Daarbij is ook de rol van ouderen anders dan in onze Nederlandse samenleving. Ouderen worden gezien als wijs en als Nestors van de familie. Er is dan ook respect voor oudere mensen.

Sterke sociale interactie en een gevoel van community

Erbij horen. Relevant zijn voor je omgeving. Dat is dus blijkbaar essentieel voor een gezond en lang leven. In de blauwe zones hebben mensen een sterk gevoel van gemeenschap. Niet alleen de familie, maar ook de tribe, clan of dorp speelt een belangrijke rol in de Blue Zones. In de blauwe zones zijn vriendschappen met buurtgenoten niet korte termijn, maar lange termijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *